DADALOĞLU DERNEĞİ


4 - AVŞARIN PROTOKOLDEKİ YERİ

AVŞAR BOYUNUN PROTOKOL YERİ

Eski zamanlarda Oğuz boylarının toylarda yiyeceği koyun etinin kısımları da belli bir kaideye bağlanmıştır. Bu kısımlara sünük (kemik) denir. Ongunlar gibi her dört boyunda müşterek sünüğü vardır. Yıldız Han Oğulları’nın (Afşar, Bey-dili, Karkın, Kızık) sünüğü de sağ umaca yani kalça (sağırı) kemiği kısmıdır.

 

BOY’UN

BABASI

BOY’UN

ADI

Oğuz Olan

BAĞLI BOYLAR

(Eti Doğrayan)

Oğuz Olmayan

BAĞLI BOYLAR (Atları Tutan)

 

Kün Han

Kün Han

Ay Han

Ay Han

Yulduz Han

Yulduz Han

Kök Han

Kök Han

Tağ Han

Tağ Han

Tengiz Han

Tengiz Han

 

Kayı

Alka Evli

Yazır

Dodurga

Avşar

Beğ Dili

Bayındır

Çavuldur

Salur

Ala Yuntlu

Iğdır

Yıva

 

Bayat

Kara Evli

Yıpar

Döğer

Kızık

Karkın

Peçenek

Çepni

Eymür

Üreğir

Bügdüz

Kınık

 

Sorkı

Lala

Kumı

Murdaşuy

Torumçı

Karaçuk

Kazgurt

Kanglı

Kalaç

Teke

Karluk

Kıpçak

 

Ebulgazi Bahadır Han şöyle anlatmaktadır. “Altın çadırın başköşesinde Kün Han oturdu. Koyunun başını ve arkasını, kuyruk sokumunu ve bağrını önüne koydular. Her kim Hakan olursa payı bu olsun dediler. İç eşiğinde Irkıl Hoca oturdu, göğsünü pay verip vezirlerin payı bu olsun dediler. Sağ kolda birinci çadırda Kün Han’ın büyük oğlu Kayı’yı oturttular, sağ aşıklı iliği pay verdiler, Bayat onu doğradı, Sorkı atlarını tuttu. İkinci çadırda Alka-evli’yi oturttular, sağ kol iliğini pay verdiler, Kara-evli onu doğradı, Lala atlarını tuttu. Üçüncü çadırda Ay Han’ın büyük oğlu Yazır’ı oturttular, sağ yan başı pay verdiler, Yıpar onu doğradı, Kumı atlarını tuttu. Dördüncü çadırda Dodurga’yı oturttular, sağ uyluğu pay verdiler, Döğer onu doğradı, Murdaşuy atlarını tuttu. Beşinci çadırda Yulduz Han’ın büyük oğlu Avşar’ı oturttular. Sağ uyluğu pay olarak verdiler. Kızık onu doğradı, Torumçı atlarını tuttu vd...” [1][44]

Görüldüğü gibi Oğuz töresinde protokol bakımından Avşar önde gelen boylardandır. 24 boy arasında hükümdar çıkarmış 5 boydan birisi olması ve henüz İslam öncesi dönemlerde Oğuz rivayetlerinde Avşarlardan “El” (devlet kurma gücü) olarak bahsedilmesi onların Türk tarihindeki önemini ortaya koymaktadır.

 


[1][44] Ebulgazi Bahadır Han, a.g.e. s.46, Ögel, a.g.e. s.363
Hava Durumu
Anlık
Yarın
4° -3°